Φυσικά δεν θα λέγατε ποτέ στο παιδί σας κάτι πολύ σκληρό, όπως «εύχομαι να μην είχες γεννηθεί», ωστόσο, υπάρχουν κι άλλα σχόλια που μπορεί να θεωρείτε ότι είναι ακίνδυνα κι όμως μπορεί να κάνουν εξίσου μεγάλη ζημιά στην αυτοεκτίμηση του παιδιού. Γενικότερα, αποφύγετε οτιδήποτε μπορεί να μειώσει την εικόνα που έχει το παιδί για τον εαυτό του.
«Τα λόγια που συχνά λέμε κρύβουν τάσεις κριτικής και αξιολόγησης», προειδοποιεί η Lauren Goldstein, ειδική παιδοψυχολόγος στο πανεπιστήμιο Strayer. «Οι γονείς θεωρούν ίσως ότι διορθώνοντας τα λάθη των παιδιών τους τα βοηθάνε να μάθουν από αυτά, ωστόσο αυτό που συχνά αντιλαμβάνονται τα παιδιά είναι ότι κάτι δεν κάνουν σωστά ή δεν είναι αρκετά καλοί για κάτι, ως άνθρωποι».
Παρακάτω ακολουθούν κάποιες φράσεις που διαλύουν την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού και καλό είναι να αποφεύγονται.
«Είμαι απασχολημένος/η»
Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που θα είστε απασχολημένοι με κάτι και το παιδί σας θα ζητάει την προσοχή σας, όμως μην αγνοείτε τις ανάγκες του παιδιού και το κάνετε να νιώθει υποτιμημένο, διότι μια τέτοια συμπεριφορά θα το οδηγήσει να μην σας λέει τελικά κι άλλα σημαντικά πράγματα που θα θέλατε να γνωρίζετε ότι του συμβαίνουν.
Παρότι δεν προτείνει κανείς να τα παρατήσετε όλα και να ασχοληθείτε μόνο με το παιδί, μην του απαντήσετε «είμαι απασχολημένος/η τώρα». Αντ’ αυτού, πείτε στο παιδί ότι αμέσως μόλις τελειώσετε τη δουλειά σας, θα μπορέσετε να ασχοληθείτε μαζί του και να το βοηθήσετε σε ό,τι χρειάζεται.
«Γιατί το έκανες αυτό;»
Ανεξάρτητα από το πόσο μπερδεμένοι είστε, το να ζητάνε από το παιδί σας να αναλύσει τη συμπεριφορά του μειώνει την αυτοεκτίμησή του και το οδηγεί στην εσωστρέφεια. Αντί για αυτό, μπορείτε να ρωτήσετε το παιδί πώς ένιωσε και τι σκέφτηκε όταν πήρε την απόφαση να κάνει αυτό που έκανε. Ωστόσο, αποφύγετε να μαντεύετε τις απαντήσεις του, γιατί το παιδί μπορεί να σας πει «ναι» σε κάτι, μόνο και μόνο για να σας καθησυχάσει.
«Στο είχα πει!»
Παρά το γεγονός ότι πράγματι οι γονείς ξέρουν τις περισσότερες φορές ποιο είναι το καλύτερο για τα παιδιά τους, η υπενθύμιση των λαθών ενός παιδιού στέλνει το μήνυμα ότι εσείς έχετε πάντοτε δίκιο και το παιδί πάντοτε άδικο. Όταν, λοιπόν, το παιδί σας κάνει ένα λάθος, για το οποίο το είχατε προειδοποιήσει, δεν πρέπει να του λέτε «Στο είχα πει!», αλλά προσπαθήστε να βρείτε μαζί του λύσεις για ό,τι έγινε χωρίς να υποβαθμίζετε την αυτοπεποίθηση του και την ικανότητά του να παίρνει αποφάσεις για τον εαυτό του.
«Θα δεις τι θα γίνει, όταν γυρίσει ο μπαμπάς!»
Παρότι πολλές φορές το παιδί σας μπορεί να σας τρελαίνει με τα καμώματά του, να είστε πολλοί προσεκτικοί όταν παίζετε το παιχνίδι του καλού και του κακού με το σύντροφό σας, γιατί όχι μόνο κάνετε τον πατέρα του παιδιού να φαίνεται ο κακός, αλλά υποβαθμίζετε και τη δική σας δύναμη, δείχνοντας ότι εσείς δεν έχετε την εξουσία να πάρετε αποφάσεις και να το τιμωρήσετε, αν χρειαστεί.
Όταν εντοπίσετε ανάρμοστη συμπεριφορά, αντιμετωπίστε την άμεσα και αν δεν έχετε ακόμα αποφασίσει τι ακριβώς θα κάνετε για τη συμμόρφωση του παιδιού, πείτε του ότι θα αποφασίσετε ως γονείς για τις συνέπειες της πράξης του.
«Μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά»
Είναι θεμιτό να θέλετε να απομακρύνετε από το παιδί σας όλους τους φόβους, αλλά αν αγνοείτε τα συναισθήματα του παιδιού, το άγχος του θα χειροτερέψει, αντί να αμβλυνθεί. Το παιδί θα αρχίσει να φοβάται περισσότερο γιατί θα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον αρχικό του φόβο και παράλληλα θα φοβάται μήπως σας απογοητεύσει, αν κάτι δεν πάει όπως του λέτε ότι θα πάει. Μιλήστε με το παιδί για τα συναισθήματά του χωρίς να προσπαθείτε συνεχώς να ωραιοποιείτε τα πράγματα.
«Γιατί έτσι!»
Κανείς δεν αμφισβητεί την εξουσία που έχετε ως γονείς, εσείς αποφασίζετε για το παιδί σας μέχρι μια ηλικία, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν έχει δικαίωμα να αντιδράει. Όταν, λοιπόν, το κάνει, απαντήστε του σοβαρά και με επιχειρήματα για ποιο λόγο έχετε μια διαφορετική άποψη.
Στην ερώτηση «γιατί;» μην απαντάτε απλώς «γιατί έτσι!», διότι αυτό δεν είναι σοβαρή απάντηση. Αντίθετα, είναι μια φράση που μειώνει την αυτοεκτίμηση του παιδιού και το κάνει να πιστεύει ότι εκείνο δεν έχει καμιά άποψη και θέση στα πράγματα.
Μπορεί κάποια από τις παραπάνω φράσεις να σας ξεφύγει και να την ξεστομίσετε. Ακόμα και τότε, δεν έχετε χάσει το παιχνίδι. «Τα λόγια είναι πανίσχυρα, εκφράζοντας και νόημα και συναίσθημα. Ωστόσο, η προσεκτική επιλογή των φράσεων που χρησιμοποιείτε μιλώντας στο παιδί σας, θα το βοηθήσει να νιώθει ότι το αγαπάτε, ότι το σέβεστε κι ότι έχει αξία στη ζωή σας», λέει η Goldstein.
Έχοντας αυτήν τη συμπεριφορά απέναντι στο παιδί, θα το βοηθήσετε να αποκτήσει την αυτοεκτίμηση που πρέπει να έχει στη ζωή του.
«Τα λόγια που συχνά λέμε κρύβουν τάσεις κριτικής και αξιολόγησης», προειδοποιεί η Lauren Goldstein, ειδική παιδοψυχολόγος στο πανεπιστήμιο Strayer. «Οι γονείς θεωρούν ίσως ότι διορθώνοντας τα λάθη των παιδιών τους τα βοηθάνε να μάθουν από αυτά, ωστόσο αυτό που συχνά αντιλαμβάνονται τα παιδιά είναι ότι κάτι δεν κάνουν σωστά ή δεν είναι αρκετά καλοί για κάτι, ως άνθρωποι».
Παρακάτω ακολουθούν κάποιες φράσεις που διαλύουν την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού και καλό είναι να αποφεύγονται.
«Είμαι απασχολημένος/η»
Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που θα είστε απασχολημένοι με κάτι και το παιδί σας θα ζητάει την προσοχή σας, όμως μην αγνοείτε τις ανάγκες του παιδιού και το κάνετε να νιώθει υποτιμημένο, διότι μια τέτοια συμπεριφορά θα το οδηγήσει να μην σας λέει τελικά κι άλλα σημαντικά πράγματα που θα θέλατε να γνωρίζετε ότι του συμβαίνουν.
Παρότι δεν προτείνει κανείς να τα παρατήσετε όλα και να ασχοληθείτε μόνο με το παιδί, μην του απαντήσετε «είμαι απασχολημένος/η τώρα». Αντ’ αυτού, πείτε στο παιδί ότι αμέσως μόλις τελειώσετε τη δουλειά σας, θα μπορέσετε να ασχοληθείτε μαζί του και να το βοηθήσετε σε ό,τι χρειάζεται.
«Γιατί το έκανες αυτό;»
Ανεξάρτητα από το πόσο μπερδεμένοι είστε, το να ζητάνε από το παιδί σας να αναλύσει τη συμπεριφορά του μειώνει την αυτοεκτίμησή του και το οδηγεί στην εσωστρέφεια. Αντί για αυτό, μπορείτε να ρωτήσετε το παιδί πώς ένιωσε και τι σκέφτηκε όταν πήρε την απόφαση να κάνει αυτό που έκανε. Ωστόσο, αποφύγετε να μαντεύετε τις απαντήσεις του, γιατί το παιδί μπορεί να σας πει «ναι» σε κάτι, μόνο και μόνο για να σας καθησυχάσει.
«Στο είχα πει!»
Παρά το γεγονός ότι πράγματι οι γονείς ξέρουν τις περισσότερες φορές ποιο είναι το καλύτερο για τα παιδιά τους, η υπενθύμιση των λαθών ενός παιδιού στέλνει το μήνυμα ότι εσείς έχετε πάντοτε δίκιο και το παιδί πάντοτε άδικο. Όταν, λοιπόν, το παιδί σας κάνει ένα λάθος, για το οποίο το είχατε προειδοποιήσει, δεν πρέπει να του λέτε «Στο είχα πει!», αλλά προσπαθήστε να βρείτε μαζί του λύσεις για ό,τι έγινε χωρίς να υποβαθμίζετε την αυτοπεποίθηση του και την ικανότητά του να παίρνει αποφάσεις για τον εαυτό του.
«Θα δεις τι θα γίνει, όταν γυρίσει ο μπαμπάς!»
Παρότι πολλές φορές το παιδί σας μπορεί να σας τρελαίνει με τα καμώματά του, να είστε πολλοί προσεκτικοί όταν παίζετε το παιχνίδι του καλού και του κακού με το σύντροφό σας, γιατί όχι μόνο κάνετε τον πατέρα του παιδιού να φαίνεται ο κακός, αλλά υποβαθμίζετε και τη δική σας δύναμη, δείχνοντας ότι εσείς δεν έχετε την εξουσία να πάρετε αποφάσεις και να το τιμωρήσετε, αν χρειαστεί.
Όταν εντοπίσετε ανάρμοστη συμπεριφορά, αντιμετωπίστε την άμεσα και αν δεν έχετε ακόμα αποφασίσει τι ακριβώς θα κάνετε για τη συμμόρφωση του παιδιού, πείτε του ότι θα αποφασίσετε ως γονείς για τις συνέπειες της πράξης του.
«Μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά»
Είναι θεμιτό να θέλετε να απομακρύνετε από το παιδί σας όλους τους φόβους, αλλά αν αγνοείτε τα συναισθήματα του παιδιού, το άγχος του θα χειροτερέψει, αντί να αμβλυνθεί. Το παιδί θα αρχίσει να φοβάται περισσότερο γιατί θα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον αρχικό του φόβο και παράλληλα θα φοβάται μήπως σας απογοητεύσει, αν κάτι δεν πάει όπως του λέτε ότι θα πάει. Μιλήστε με το παιδί για τα συναισθήματά του χωρίς να προσπαθείτε συνεχώς να ωραιοποιείτε τα πράγματα.
«Γιατί έτσι!»
Κανείς δεν αμφισβητεί την εξουσία που έχετε ως γονείς, εσείς αποφασίζετε για το παιδί σας μέχρι μια ηλικία, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν έχει δικαίωμα να αντιδράει. Όταν, λοιπόν, το κάνει, απαντήστε του σοβαρά και με επιχειρήματα για ποιο λόγο έχετε μια διαφορετική άποψη.
Στην ερώτηση «γιατί;» μην απαντάτε απλώς «γιατί έτσι!», διότι αυτό δεν είναι σοβαρή απάντηση. Αντίθετα, είναι μια φράση που μειώνει την αυτοεκτίμηση του παιδιού και το κάνει να πιστεύει ότι εκείνο δεν έχει καμιά άποψη και θέση στα πράγματα.
Μπορεί κάποια από τις παραπάνω φράσεις να σας ξεφύγει και να την ξεστομίσετε. Ακόμα και τότε, δεν έχετε χάσει το παιχνίδι. «Τα λόγια είναι πανίσχυρα, εκφράζοντας και νόημα και συναίσθημα. Ωστόσο, η προσεκτική επιλογή των φράσεων που χρησιμοποιείτε μιλώντας στο παιδί σας, θα το βοηθήσει να νιώθει ότι το αγαπάτε, ότι το σέβεστε κι ότι έχει αξία στη ζωή σας», λέει η Goldstein.
Έχοντας αυτήν τη συμπεριφορά απέναντι στο παιδί, θα το βοηθήσετε να αποκτήσει την αυτοεκτίμηση που πρέπει να έχει στη ζωή του.
